Gasilhane Nedir? Cenaze Yıkama Yeri Nasıl Olmalı?

«Gasilhane nedir?» sorusu çoğu zaman bir yakınını kaybeden ailenin ya da yeni bir cenaze hazırlama yeri planlayan bir belediyenin sorusudur. Kısaca gasilhane, cenazenin yıkanıp kefenlendiği ve tabuta konduğu yerdir; yıkama işini gassal yapar. Bu yazıda konuyu, Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmeliğin (RG 19.01.2010, 27467) ilgili maddelerine göre özetliyoruz.

Gasilhane kime ve nereye bağlıdır?

Yönetmelik, cenazenin yıkanacağı yeri ölümün nerede gerçekleştiğine göre ayırır (m. 26):

• Ölüm resmî bir hastanede olduysa: gömme izin belgesi alındıktan sonra, yakınlarının isteği hâlinde cenaze hastanenin gasilhanesinde yıkanır, kefenlenir ve tabutlanır.
• Ölüm hastane dışında olduysa: yakınlarının isteği hâlinde cenaze belediyenin gasilhanesine getirilir; yıkama, kefenleme ve tabutlama görevli gassallarca yapılır.
• Köylerde: köy ihtiyar heyeti yıkama, kefenleme ve tabutlama için uygun bir yer hazırlar; işlemleri heyetin temin ettiği bir gassal yapar.

Kadın cenazeler için görevli kadın gassal yoksa belediye ya da köy muhtarlığının kadın gassal temin etmesi gerekir (m. 26). Gassal, Yönetmelikte «cenazeyi yıkamakla görevli kişi» olarak tanımlanır (m. 4).

Cenaze yıkama yeri nasıl olmalı?

Madde 13, «cenaze yıkama, kefenleme ve tabutlama yerleri» başlığıyla belediyelere ve köy muhtarlıklarına bir yükümlülük getirir: nüfus yoğunluğuna göre yeterli sayıda cenaze hazırlama yeri ya da aracı bulundurmak. Hazırlama yerleri için asgari şartlar şöyle sıralanır:

• Yıkama ve hazırlama yerleri tabandan itibaren en az 2 metre yüksekliğe kadar kolay yıkanıp kir barındırmayacak bir malzemeyle kaplanır.
• Yıkamada kullanılacak suyu ısıtacak bir tertibat bulunur.
• Atık sular sağlıklı biçimde kanalizasyona ya da fosseptik çukuruna verilir.

Belediyeler ve köy ihtiyar heyetleri, bu yerlerin kurallara uygunluğunu denetler; sağlık sakıncası olanların düzeltilmesini sağlar, düzeltilemeyenlerin kullanılmasını önler. Mezarlığın iç planında da cenazelerin bekleme, yıkama ve kefenleme yerlerinin dezenfeksiyon düzeni gösterilir (m. 12).

Cenaze hazırlama aracı: seyyar çözüm

Yönetmelik yerin yanında «araç» seçeneğini de tanır. Cenaze hazırlama araçlarında asgari olarak şunlar aranır (m. 13): iç yüzeyin kolay temizlenebilir bir malzemeyle kaplanması, yeterli su deposu, suyu ısıtma tertibatı, yıkamayla oluşan suyu toplayan atık su deposu ve bekleyen cenazeler için soğutma tertibatı. Köy ve kasabalarda sabit bir gasilhane kurulamadığında bu seçenek öne çıkar; ayrıntılı anlatım için morglu cenaze yıkama aracı nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Ekipman ve hijyen

Gasilhanede kullanılan masa, lavabo ve tezgâhlar, sürekli su ve temizlik maddesiyle temas ettiği için kolay temizlenen, paslanmayan yüzeylerle yapılır. Masa ölçüsü ve malzeme seçimini gasil (teneşir) masası seçimi yazımızda ele aldık; ürünlerimizi gasil teneşir masası ve morglu cenaze yıkama aracı sayfalarında bulabilirsiniz. Cenazenin yıkama sonrasında bir süre bekletilmesi gerekiyorsa cenaze morgda kaç gün kalabilir yazısına göz atın.

Tesisinizin projelendirilmesi için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz. Bu yazı genel bilgidir; kesin şartlar için güncel Yönetmelik metnine ve belediyenizin cenaze hizmetleri birimine başvurun.

Kaynak: Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmelik (RG 19.01.2010, 27467; m. 4, 12, 13, 26; metin 2010 yayımına göredir, değişiklikleri mevzuat.gov.tr'de izleyin).