7 / 24 Çağrı Merkezi

Krematoryum, ölünün kontrollü biçimde yüksek ısıda yakıldığı ve geriye kalan kemik kalıntılarının kül olarak teslim edildiği tesistir. Bu yazı çalışma biçimini uluslararası bir meslek kuruluşunun (Cremation Association of North America, CANA) anlatımına ve Türkiye'deki ilgili kanun ve yönetmelik maddelerine göre özetler. Ölü yakma yönteminin tercih edilip edilmeyeceği ise kişisel, dinî ve toplumsal bir karardır; yazı bu değerlendirmeye girmez.
Krematoryum nasıl çalışır?
CANA'nın tarif ettiği akış kabaca şöyledir:
- Ölü, tamamen kapalı, sert, sızdırmaz ve yanıcı bir kabın içine konur.
- Kimlik doğrulanır ve bir numara verilir; numara çoğunlukla paslanmaz çelik bir diske işlenir.
- İşlem zamanı geldiğinde ölü depodan alınır ve kimlik yeniden kontrol edilir.
- Kap, kimlik diskiyle birlikte yakma ünitesinin ana bölmesine yerleştirilir; kapı kapanır ve işlem bitene kadar izlenir.
- İşlem bitince kimlik tekrar denetlenir, kemik parçaları bir soğutma tepsisine alınır.
- Bir işlemci, kemik parçalarını bıçaklarla 1/8 inçten (yaklaşık 3 mm) küçük boyuta getirir.
- Kalıntı bir torbaya, ardından bir kül kabına ya da geçici kaba konur ve kimlik son kez kontrol edilir.
Sıcaklık, süre ve kalıntı miktarı
CANA'ya göre işlem genellikle 1.400–1.600 °F, yani yaklaşık 760–870 °C arasında yapılır. Süre; ölü doğan bir bebekte 30 dakika kadar kısa, bedenin büyüklüğüne ve ünitenin depoladığı ısıya bağlı olarak iki saatten uzun olabilir. Yetişkinde geriye kalan kalıntı dört ila altı libre, yani yaklaşık 1,8–2,7 kg'dır. Cerrahi implant, diş dolgusu ya da tabut kulpu gibi metaller işlemden önce ayrılır ve genellikle geri dönüştürülür.
Bu değerler ABD'deki bir meslek kuruluşunun anlatımıdır ve gereken sıcaklıklar orada bile eyaletten eyalete değişir. Bir tesisin gerçek çalışma değerleri, üreticinin teknik şartnamesine ve tesisin izin koşullarına göre belirlenir.
Türkiye'de mevzuat ne söylüyor?
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, ölü yakma fırınlarını iki maddeyle düzenler. Madde 224'e göre ölülerin yakılması için fenni usulüne uygun fırın yaptırmak isteyen belediyeler, önce Sağlık Bakanlığına (kanun metninde eski adıyla Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti) başvurup hazırladıkları projeyi onaylatır ve izin aldıktan sonra tesisata başlayabilir. Madde 225 ise bir cesedin yakılması için gereken belgeleri sayar:
- Ölünün hastalığı sırasında tedavisiyle ilgilenmemiş resmî bir tabipten alınan, ölümün olağan dışı bir sebepten kaynaklanmadığını bildiren rapor ve defin ruhsatı;
- ölünün sağlığında yazdığı, yakılma isteğini gösteren belge ya da bu isteği sözlü olarak dile getirdiğini işitenlerden en az üç kişinin yazılı şahadeti;
- ölüm nedeninin herhangi bir suç fiilinden doğduğuna dair şüphe bulunmadığını bildiren, mahalli polis idaresince verilmiş belge.
Kanun, bu belgelerin yakma işleminden en az yirmi dört saat önce yerel belediyeye ibraz edilmesini ister. Bunun yanında Defin Yönetmeliği m. 38, ölü küllerinin ülkeye nakline ilişkin kuralları koyar: kendisi veya birinci derece yakını Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayanların küllerinin ülkemize nakli yasaktır; vatandaşların külünün nakli istenirse, külün insan cesedinin yakılmasından çıkan kül olduğunu gösteren analizler önce akredite bir laboratuvarda yaptırılır ve kül, başka engel yoksa uygun bir mezarlıkta muhafaza edilir. Cenaze geçiş izin belgesi hükmü ölü küllerinin nakline uygulanmaz (m. 35/4).
Bu yazıda Türkiye'de hizmet veren tesislerin bir listesi ya da hukuki yorum bulunmuyor; güncel durum için Sağlık Bakanlığına veya ilgili belediyeye başvurulmalıdır.
Cenaze bekleme ve hazırlık aşamaları
Yakma ya da defin öncesinde ölünün korunması gerekir. Beklediği alanın sıcaklık aralıkları için morg dolabı kaç derece olmalı, bekleme süresi için cenaze morgda kaç gün kalabilir yazımız yol gösterebilir.
Volinox krematoryum
Volinox krematoryumu, ürün sayfasında anlatıldığı gibi filtre sistemli, hijyenik ve komple otomasyonla çalışan, kontrol ve emisyon izleme donanımlı bir sistemdir; proje bazında üretilir, kurulum, eğitim ve servis Volinox tarafından verilir. Ayrıntılar için krematoryum sayfasına bakabilir, teklif için iletişim sayfamızdan ya da WhatsApp hattımızdan bize ulaşabilirsiniz.
Not: Kanun ve Yönetmelik maddeleri mevzuat.gov.tr ve resmigazete.gov.tr metinlerinden okunmuştur; Yönetmelik metni 2010 tarihlidir ve sonradan değişmiş olabilir. Sıcaklık ve süre değerleri CANA'nın (ABD) anlatımıdır.
Sık sorulan sorular
Krematoryum nedir?
Ölünün kontrollü biçimde yüksek ısıda yakıldığı, geriye kalan kemik kalıntılarının işlenip kül olarak teslim edildiği tesistir.
Krematoryum kaç derecede çalışır, işlem ne kadar sürer?
CANA'ya göre işlem genellikle 1.400–1.600 °F (yaklaşık 760–870 °C) arasında yapılır; süre bedenin büyüklüğüne ve ünitenin depoladığı ısıya göre 30 dakikadan iki saatin üzerine kadar değişir. Bu değerler ABD kaynaklıdır.
Türkiye'de ölü yakma fırınları için kanunda ne yazar?
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m. 224, fırın yaptırmak isteyen belediyelerin projeyi Sağlık Bakanlığına onaylatıp izin almasını; m. 225 ise yakma için gereken belgeleri düzenler. Tesislerin güncel durumu için Sağlık Bakanlığına ya da ilgili belediyeye başvurulmalıdır.
Ölü külünü Türkiye'ye getirmek mümkün mü?
Defin Yönetmeliği m. 38'e göre kendisi veya birinci derece yakını Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayanların külünün nakli yasaktır; vatandaşların külü için önce akredite laboratuvarda analiz yaptırılır ve kül, başka engel yoksa uygun bir mezarlıkta muhafaza edilir.
İlgili yazılar
Cenaze Aracı Ücretli mi? Belediye Cenaze Nakil Hizmeti
Cenaze nakil aracını belediye sağlar; fakir ve kimsesiz cenazelerde ücret alınmaz. Yönetmelikte tutar yoktur. Köyde ve şehir dışı nakilde kim ne yapar?
Devamını okuOtopsi Nedir? Adli Otopsi Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?
Otopsi, ölüm nedenini belirlemek için cesedin hekimlerce incelenmesidir. Adli otopsiyi kimin yaptığı ve kapsamı, CMK ve Yönetmeliğe göre.
Devamını okuGasilhane Nedir? Cenaze Yıkama Yeri Nasıl Olmalı?
Gasilhane, cenazenin yıkanıp kefenlendiği yerdir. Hastane, belediye ve köyde kimin ne yapacağı ile yıkama yeri ve hazırlama aracı için asgari şartlar, Yönetmeliğe göre.
Devamını okuCenaze Nakli İçin Gerekli Evraklar ve Tabut Şartları
Şehirler arası ve yurt dışı cenaze naklinde istenen belgeler, nakil tabutu ve araçta soğutma şartı; Yönetmelik ve Cenazelerin Nakli Anlaşması'na göre.
Devamını oku
Türkçe



